|

Doğal yapı
Eski
Mapavri, resmi adı Çayeli olan ilçe, Rize’nin 18 km doğusunda yer alır.
Yüzölçümü 473 km2’dir. Doğudan Pazar, güneyinden Çamlıhemşin ve İkizdere,
batıdan Rize merkez ilçeleri, kuzeyden Karadeniz ile çevrilidir.
Dar kıyı şeridi ve hemen arkasında yükselen, denize paralel sıradağlarıyla
tipik bir Doğu Karadeniz kıyı ilçesidir. Büyük bir bölümü, Doğu Karadeniz
Dağları'nın en yüksek kesimini oluşturan Rize Dağları'yla kaplıdır. Güney
ucunda yükselti 2,000 m’yi aşar.
Ekonomi
İlçe ekonomisinin temeli çay üretimine dayanır. Yörede çay üretimi
başlamadan önce ana ürün mısırdı.
Çayeli’nde hem yerleşime, hem de bitkisel üretime elverişli tek alan dar
kıyı şerididir. Nüfusun büyük bir bölümü burada toplandığı gibi, çay ekimi
de bu kesimde yoğunlaşmıştır. Türkiye’deki çay ekim alanlarının üçte ikisi
Rize ilinde, bunun da %18’lik kısmı Çayeli ilçesinin sınırları içindedir.
Kivi meyvesinin yetişmesi bu bölgeye uygun olmasından dolayı zamanla kivi
ekimi artmaya başlamıştır.

Tarihçe
Eski çağlarda Kolha kültür alanında ve eski Lazlar'ın yerleşim bölgesinde
bulunan Mapavri, antik dönemleri takiben sırasıyla Roma İmparatorluğu ve
Trabzon Krallığı egemenliklerine girdi. 1461’de II. Mehmet (Fatih)
tarafından Osmanlı topraklarına katıldı. 1622’de Abaza korsanlarının
saldırısına
uğrayarak
yağmalandı. Şemsettin Sami, Kamasü’l-Alam’da, Mapavri’den "Trabzon
vilayetinin Lazistan sancağının Rize kazasına bağlı bir nahiye" olarak söz
eder. I. Dünya Savaşı sırasında Rus işgali altında kalan yöre 9 Mart 1918’de
işgalden kurtuldu. Mapavri 1878’de nahiye 1944’de Çaybaşı adıyla ilçe oldu.
Sonradan adı Çayeli olarak değiştirildi. Çayeli bölgesinin etnik yapısını
başta Çepni Türkleri olmak üzere Kıpçak, Kuman, Avar, Saka Türk Boyları
oluşturur.
|